1. Ինչ առանձնահատկություններ
ունեն ՀՀ բնական պայմանները, որքանով են դրանք նպաստում հանրապետության զարգացմանը: Հայաստանի
Հանրապետությունը
զբաղեցնում
է
29.8 հզ կմ2 տարածք, սակայն
փոքր
տարածքի
համար
ունի
բազմապիսի
բնակլիմայական
պայմաններ:
ՀՀ-ում ամենաբարձր
և
ամենացածր
կետերի
տարբերությունը
3700մ
է,
որը
փոքր
տարածքի
համար
ահռելի
է:
ՀՀ-ի մակերևույթը
խիստ
կտրտված
է
լեռնահովիտներով,
գետահովիտներով
ու
կիրճերով:
ՀՀ-ում նաև կան մեծ թեքություն
ունեցող
լանջեր,
որոնց
մշակումը
ժամանակի
ընթացքում
հանգեցնում
է
հողերի
տեղատարման
գործընթացի:
Հանրապետության
աշխարհագրական
դիրքի
առանձնահատկություններից
մեկը
Ծովերից
հեռու
լինելն
է,
որը
ունի
միայն
բացասական
ազդեցություն:
Ընդհանուր
առմամբ,
Հայաստանի
Հանրապետության
կլիման
խիստ
ցամաքային
է
և
բնութագրվում
է
ամառվա
ու
ձմեռվա
ջերմաստիճանների
մեծ
տատանումներով:
Տարեկան
միջին
ամենաբարձր
ջերմաստիճանը
կազմում
է
13,8 աստիճան,
իսկ
ամենացածր
ջերմաստիճանը
-2,7 աստիճան
է:
Ամենաբարձր
ջերմաստիճանը
գրանցվել
է
Արարատի
դաշտում
+42 աստիճան,
իսկ
ամենացածր
-46 Շիրակի
մարզի
պաղակն
բնակավայրում:
Այսպիսով`ՀՀ տարածքում
բացարձակ
առավելագույն
և
բացարձակ
նվազագույն
ջերմաստիճանների
տարբերությունը
կազմում
է
88 աստիճան:
Ջերմաստիճանների
այսպիսի
տատանումները
առաջին
հերթին
բացասական
ազդեցություն
են
թողում
գյուղատնտեսական
արտադրության
վրա:
Հայաստանի
Հանրապետության
մակրևույթի
լեռնային
լինելը
նպաստում
է
նաև լեռնահովտային քամիների առաջացմանը:
Ինչպես
նկատեցիք
ՀՀ-ում բնակլիմայական
պայմանները
շատ
գունագեղ
են
J
2.Ի՞նչ հետևանքներ
է թողում
բնօգտագործումը ՀՀ-ում: Նշեք
օրինակներ: Նախ ինչ է նշանակում
բնօգտագործում:
Բառից
կարելի
է
կռահել,
որ
բնօգտագործոմ
նշանակում
է
բնության
օգտագործում,
ավելի
կոնկրետ
բնական
ռեսուրսների
օգտագործում:
Բնօգտագործումը
մարդու
միջամտությունն
է
նյութիբնական
շրջապտույտին:
Եվ
եթե
այդ
միջապտությունը
ծավալուն
չէ,
ապա
շրջապտույտը,խախտվելով
հանդերձ,
չի
վնասում
բնական
միջավայրի
ինքնավերականգնմանն
ուինքնամաքրմանը,
արդյունքում՝
որակը
չի
փոխվում:
Բնությանտարրերն
ու
երևույթները
ամբողջությամբ
չեն
օգտագործվում
մարդու
կողմից:
Մշակման
ևվերամշակման
արդյունքնում
գոյանում
են
մնացուկներ,
թափոններ,
որոնք
աղտոտում
ենշրջակամ
միջավայրը,
խախտելով
բնական
հավասարակշռությունը,
որը
մարդկանցառողջության
համար
դառնում
է
վտանգավոր:
Տեղի
է
ունենում
նյութի
շրջապտույտի
խախտում,
որի
հետևանքով
երկնահամակարգը
կորցնում
է
ինքնավերականգնման
և
ինքնամաքրման
հատկությունը:
Բնօգտագործումը
մարդու
միջամտությունն
է
նյութիբնական
շրջապտույտին:
Եվ
եթե
այդ
միջապտությունը
ծավալուն
չէ,
ապա
շրջապտույտը,խախտվելով
հանդերձ,
չի
վնասում
բնական
միջավայրի
ինքնավերականգնմանն
ուինքնամաքրմանը,
արդյունքում՝
որակը
չի
փոխվում: Բնությանտարրերն ու երևույթները
ամբողջությամբ
չեն
օգտագործվում
մարդու
կողմից:
Մշակման
ևվերամշակման
արդյունքնում
գոյանում
են
մնացուկներ,
թափոններ,
որոնք
աղտոտում
ենշրջակամ
միջավայրը,
խախտելով
բնական
հավասարակշռությունը,
որը
մարդկանցառողջության
համար
դառնում
է
վտանգավոր:
Տեղի
է
ունենում
նյութի
շրջապտույտիխախտում,
որի
հետևանքով
երկնահամակարգը
կորցնում
է
ինքնավերականգնման
և
ինքնամաքրման
հատկությունը:
Պետք
է
խնայենք
մեր
մոլորակը,
նա
միակն
է
մեզ
համար
3. Ինչ առանձնահատկություններ
ունեն ՀՀ
բնական ռեսուրսները,
որքանով են
դրանքնպաստում հանրապետության
զարգացմանը: Մեր բնակլիմայական
պայմանների
բազմազան
լինելուց
դժվար
չէ
հասկանալ
որ
մեր
բնական
ռեսուրսներն
էլ
կլինեն
բազմազան:
ՀՀ
բնական
ռեսուրսերից
են՝
ածուխ,
երկաթ,բոքսիտներ,
մոլիբդեն,
ոսկի,
արծաթ,
կապար,
ցինկ:
Հանդիպում
են
նաև
պեմզայի,մարմարի,
տուֆի,
կրի,
պեռլիտի,
բազալտի,
աղի
պաշարներ,
ինչպես
նաև
թանկարժեք
ևկիսաթանկարժեք
քարերի
արդյունահանում:
ՀՀ-ն հարուստ
է
նաև
բնական
հանքայինջրերով:
Կան
հարյուրավոր
ջրհորներ,
10 քաղրահամ
լիճ,
5 անդնախոր
ձորեր,
աղբյուրներ:
1400 քառ.
կմ
տարածք
է
կազմում
Սևանա
լիճը,
որը
համարվում
է
աշխարհի
ամենամեծքաղցրահամ
լիճը:
4. Ի՞նչ
հետևանքներ է
թողում ռեսուրսների
օգտգործումը ՀՀ-ում: Նշեք
օրինակներ:Շինանյութերի արդյունաբերությունը
ՀՀ
շրջակա
միջավայրին
վնաս
է
հասցնում,
որոնք
ազդում
են
շրջակա
միջավայրի
և
հողաբուսական
աշխարհի
վրա:
Շինանյութերի
արդյունահաման
հետևանքով
գյուղատնտեսական
շրջանառությունից
հանվել
է
ավելիքան
7 հազ.
գյուղատնտեսական
հողհանդակ:
Գեոէկոլոգիական
հետևանքները
ներկայանում
են
շրջակա
միջավայրի
ամբողջականփոփոխությունների
տեսքով,
որը
վնասում
է
շրջակա
միջավայրի
բոլոր
բաղադրիչները:Առաջին
հիմնախնդիր
է
հանդիսանում
մետաղական
ռեսուրսների
ռացիոնալօգտագործումը,
որը
արտանետված
թափոնները,
որպես
երկրոդային
կամ
տեխնածինհանքավայրեր
նույնպես
օգտագործվում
են,
քանի
որ,
պոչամբարների
մեջ
կան
բազումօգտակար
հանծոներ:
Հանքավայրերի
մետաղների`
պղնձի
արդյունահանված
հումքիմիայն
65-66 % է
կորզվում,
մոլիբդենի
70%, բազմամետաղների
50%: Երկրորդհիմնախնդիրն
այն
է,
որ
շինանյութային
ռեսուրսների
տարածման
շրջանները
համընկնումեն
գյուղատնտեսական
առավել
արժեքավոր
հողահանդակների
հետ
և
շրջանառությունիցդուրս
են
բերում
դրանց:
5. Ձեր
կարծիքով ինչպես
պետք է
զարգանա Հայաստանը,
որպեսզի հնարավորինս
քիչ վնասվի
բնական միջավայրը:
Ինչ ուղությամբ
պետք է
զարգանա տնտեսությունը,
որպեսզի այն
համարվի էկոլոգիապես
«ավելի մաքուր»:
Իմ կարծիքով մեր բնակլիմայական պայմանները
թույլ են տալիս մեզ, որպիսզի մենք տնտեսությունը զարգացնենք գյուղատնտեսության շնորհիվ:
Մեր աշխարահագրական դիրքի շնորհիվ մենք կարողանում ենք ստանալ շատ բազմապիսի պտուղներ,
որոնց ճիշտ օգտագործման և զարգացման դեպքում մեր տնտեսությունը շատ կզարգանա: Չմոռանանք
նաև որ դրա շնորհիվ մեր բնությունը չի վնասվի այլ միայն կբարևելավի, և իհարկե կհամարվի էկոլոգիապես ավելի մաքուր:
